Vitiligo, depigmende (renksiz) , beyaz makülllerle ( lekelerle) karakterize bir deri hastalığıdır. Çocukluk çağı vitiligosu, vitiligonun bir alt grubu olarak kabul edilebilir.Pediatrik yaş grubunda ortalama başlangıç yaşı 4-6 ve 4-8 yaşları arasında 150-200 kişide bir görülmektedir.Yaklaşık olarak %25 hastada ilk deri bulguları10 yaşından önce, %50’sinde 23 yaşından önce, %10’undan az kişide ise 42 yaşından sonra görülmektedir.Yaygın olmamakla birlikte 4-6 aylık bebeklerde de görülmektedir.

Vitiligo, tebeşir ve süt beyazı renginde, yuvarlak veya oval şekilli, boyutu birkaç mm ile birkaç cm arasında değişen keskin sınırlı lekelerdir. Fokal segmentel (vücudun bir bölümüne ait ) veya her tarafı kaplayan dipleri vardır. Fokal tipleri çocuk hastaların %20 sinde görülür.Her tarafı kaplayan, daha çok hormonal hastalıklarda görülmektedir.(Endokrinopati)

Çocuklardaki vitiligo vakalarının özellikleri ortaya koyan epidemiyolojik çalışmalar, son 20 yıl içinde gerçekleştirlmiştir.Bu çalışmalarda çocuklardaki vitiligonun erişkin vitiligosundan farklı özellikler taşıdığı ortaya konmuştur.Türkiyede çocuklardaki vitiligonun epidemiyolojik özelliklerine ilişkin bir çalışma bulunmamaktadır.

Vitiligonun etyolojisinde ( sebeplerinde) irsi ve bünyevi faktörler zikredilmektedir.1987’de Holder ve arkadaşları, Amerika Birleşik Devletleri’nde 82 vitiligolu çocuğa ait epidemiyolojik özellikleri,erişkin vitiligolular ve aynı yaş grubundaki diğer deri hastalıklarına sahip çocuklar ile karşılaştırmışlardır.Holder’in bu çalışmasında çocuklardaki Vitiligo’nun daha çok kız çocuklarını etkilediği, en sık generalize tipde seyrettiği görülmektedir.Ailede vitiligo öyküsünün varlığı %35 olarak bulunmuştur.Vitiligo tanısı olan hastalardan 12 yaş altında olanların oranı %26’dır.

Vitiligonun en sık başlama yaşı 4-8 yaş aralığı olarak saptanırken, en sık başlama lokalizasyonu ise baş ve boyun olarak bildirilmiştir.Halk arasında beyaz lekeli çocuk, beyaz lekeli adam diye bahsedilir Vitiligodan.Eşlik ettiği hastalıklar, Diabetes Mellitus( Şeker Hastalığı), Troid Hastalıkları (Guatr), Pamfigus Vulgaris denilen deri hastalıkları ve diğer hormonal hastalıklardır.

Çocukluk çağında başlayan Vitiligo’da irsi faktörlerin rolü daha fazladır. Diğer tetikleyici faktörleri sayarsak

1-)STRES: Çocuğun yeni bir kardeşinin doğuşu, annenin sinirli olması, aile içi huzursuzluklar, şiddet v.s.

2-)Sistemik hastalıklar

3-) Fiziksel Travma önemlidir.

Vitiligonun ciddi, sinirsel travma (ruhsal) veya stresle aniden ortaya çıkabilmesi de bu teoriyi desteklemektedir.

Vitiligonun genel gidişi beyaz lekelerin ortaya çıkması ve giderek genişlemesi şeklindedir. Başlangıçtaki hızlı yayılmanın ardından yavaşlar, stabil döneme geçiş olur.Sonrasında tekrar hızlı bir sürece girer.Bu hastalık stabil kalacağı gibi generalize olabilir.Kendi kendine iyileşme nadirdir.sonuç olarak, tüm vitiligo formlarının başlangıcı aşamalıdır ve tedavi edilmedikleri sürece beyaz lekeler hayat boyu kalır.Tedavisiz çocuklara çok rastlamaktayız.Vitiligo, çocuklar için hayatı tehdit edici bir hastalık olmamasına rağmen hayatı değiştiricidir.sosyal problem yaratır.Bozulmuş görünüz ise mücadeledeki güçlükler çocukluk çağı sırasında en belirgindir ve özellikle çocuğun gelecekteki sosyal ve psikolojik gelişimi için önemlidir.Vitiligolu çocuklar hastalıklarının lokalizasyonu ve yayılımlarına, yaşlarına, kişisel kapasitelerine ve sosyal çevreye bağlı olarak farklı şekilde etkilenirler.Hastaların yaşam kalitelerini etkilemektedir.3-6 yaşındaki çocuklar vitiligodan sosyal olarak etkilenmezler.Ancak ilkokul çağı çocukları bu dönemde olaylara ve arkadaşsızlığa karşı duyarlıdırlar.Bilhassa çocuk büyüdükçe içe kapanma ve psikolojik sorunlar başlamaktadır.Burada önemli nokta çocuğun öz saygısının ve yeterlilik duygusunun gelişimidir.Çocuk Puberteye ulaştığı zaman şekil bozukluğu tolere edilmez, bu dönem yoğun tedavi istenilen dönemdir.Mümkün olduğunca ailelerin daha erken yaşlarda tedaviye önem vermeleri gereklidir.Çocukken tedavi ve tedavinin istikrarı önemlidir.Bu cümlenin üzerinde ısrarla durmak lazım.Belli kültürlerdeki kişilerde vitiligonun sosyal sonuçları daha şiddetlidir.Mesela; Ortadoğu vr Hindistan’da vitiligo cüzam ile eşdeğerde kötü bir damgaya sahiptir, iş verilemez.Toplumdan dışlanmış durumdadır.tekrarlamak gerekirse vitiligonun çocuk üzerindeki tüm etkilerini anlayabilmek, tedavinin istikrarı ve takibi çok önemlidir.Genellikle tedavideki kesintiyi kabul etmez.Tekrar tekrar söylemek gerekirse çocuk vitiligoları tedavide yüz güldürücüdür, ihmal etmemek lazımdır.Vitiligo birçok hastalıklarla da karışmaktadır.Tedavide yerel tedavi sitemik tedavi yapılmaktadır.Güneşten korunmada önemlidir.

Sonuç olarak, çocuklardaki vitiligo erişkinlerdekinden farklıdır, mutlaka tedavi edilmesi gereklidir. Erişkin yaşta büyüyebilir ve beraberinde fiziksel, sosyal ve psikolojik sorunları da taşımaktadır.

Dr.Tülay ÖZGÜN